Gemeenteraad bezorgd over financiële positie op langere termijn.
Waar geeft Bladel in 2027 het geld aan uit?
Op 12 november behandelt de Bladelse gemeenteraad de begroting voor 2027. Is er geld voor nieuw beleid? Wordt er bezuinigd op bestaand beleid? En hoe kijken de politieke raadsfracties tegen de voorgestelde begroting aan?
Ieder jaar stelt de gemeenteraad de begroting van het komende jaar vast. Het college van burgemeester & wethouders bereidt de begroting voor en doet een voorstel aan de gemeenteraad. Om te besturen, heb je in een democratie een meerderheid nodig. De gemeenteraad van Bladel bestaat uit vijf fracties: Bladel Transparant (BT), CDA Bladel, VHP, PRO5 en VVD. Die eerste twee vormen de coalitie: een samenwerkingsverband tussen meerdere partijen. Ze hebben elk zes zetels en dus samen twaalf. Dat is ruim de helft van het totale aantal zetels in de Bladelse gemeenteraad: 19.
Fractievoorzitters - Van links naar rechts: Paul Wouters (BT), Niels Beerens (CDA Bladel), Ely van Weert (VVD), Joeri van Limpt (VHP), Marieke van Gorp (PRO5)
Sluitende begroting door opname uit spaarpot
BT en het CDA Bladel hebben na de verkiezingen van dit jaar een coalitieakkoord opgesteld. Daarin staan hun plannen voor de komende vier jaar. In de voorliggende begroting voor 2027 heeft het college van B&W (bestaande uit wethouders van BT en CDA Bladel) het coalitieakkoord verwerkt. De begroting beschrijft waar het beschikbare geld, ongeveer 83 miljoen euro, aan wordt uitgegeven.
Het voorstel is om in 2027 meer geld uit te geven dan dat er binnenkomt. Niet door geld te lenen maar door de ‘algemene reserve’ aan te spreken, het gemeentelijke spaarpotje voor tegenvallers. Met deze ‘greep’ uit de algemene reserve kan het college toch een financieel sluitende begroting voor 2027 presenteren.
Paul Wouters, fractievoorzitter van BT: “De algemene reserve bedraagt zo’n 20 miljoen euro. We gebruiken een deel van dat geld om een nieuw gebouw voor de Piramide, onze school voor speciaal basisonderwijs, te realiseren en om bij te dragen aan de fietstunnel onder de N284.”
Blijven investeren in voorzieningen
Als het aan BT ligt, blijft Bladel investeren in wonen en goede voorzieningen zoals Zwembad Egyptische Poort, ook al krijgen gemeenten minder geld van het Rijk. Wouters:
“Bladel Transparant is ooit opgericht omdat het buitenzwembad dichtging. Dat hing toen op een relatief klein bedrag. Je moet zuinig zijn op je voorzieningen, vinden wij. Daarom willen we blijven investeren in goede voorzieningen, zoals we onlangs hebben gedaan bij het sportpark in Casteren, en nu met het nieuwe zwembad bij de Egyptische Poort. Verder kopen we grond aan voor woningbouw en verstrekken we startersleningen. Op die terreinen blijven we ambitieus en houden we vast aan onze doelstellingen, maar wel verantwoord.”
Niet geheel verrassend: Niels Beerens, fractievoorzitter van het CDA Bladel, is het op hoofdlijnen met coalitiegenoot Wouters eens.
“De afgelopen jaren zijn we in Bladel meerdere grote projecten gestart. Nu gaan we krappe jaren tegemoet. Daarom hebben we binnen de coalitie afgesproken die grote projecten eerst eens tot een goed einde te brengen voordat we weer met nieuwe beginnen. Ondertussen willen we kijken of we als gemeente onze kosten kunnen verlagen.”
Het steekt Beerens dat bepaalde budgetten, bijvoorbeeld voor jeugdzorg, geregeld worden overschreden.
“Wij zouden meer moeten inzetten op preventie, bijvoorbeeld door het verenigingsleven te stimuleren. Daarom zijn we blij dat het sportpark in Hoogeloon wordt opgeknapt. Verenigingen en sportclubs zijn sociale vangnetten en komen ten goede aan de fysieke en mentale gezondheid van onze inwoners.”
Grip op kosten gemeenschappelijke regelingen
Dat de gemeente Bladel 83 miljoen euro te besteden heeft betekent volgens Beerens niet dat het geld bij de gemeente tegen de plinten klotst. “Een groot deel van ons geld gaat op aan de zogenaamde gemeenschappelijke regelingen zoals de Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Kempengemeenten (GRSK), de GGD en de Omgevingsdienst. De kosten daarvoor stijgen ieder jaar; daar hebben we weinig zicht en weinig grip op. Daarom hebben we het college gevraagd die kosten beter inzichtelijk te maken.”
Hoe kijkt de oppositie tegen de begroting aan? We beginnen bij fractieleider Ely van Weert van de VVD. Hij kan zich op hoofdlijnen vinden in de voorgestelde begroting.
“Deze coalitie maakt op dit moment geen grote keuzes. Dat vinden wij verstandig, want er is simpelweg nu geen geld voor.”
Volgens Van Weert valt hier en daar nog wel een vetrandje weg te snijden. “In de begroting wordt gesproken over meerdere aan te stellen coaches, waaronder een participatiecoach. Wij vinden dat ambtenaren moeten weten hoe je burgerparticipatie stimuleert en begeleidt. Zo niet, dan scholen we ze daarin. Volgens ons is het niet nodig hiervoor nieuwe coaches aan te nemen.”
Sniederslaan
Dat de plannen om de Sniederslaan in Bladel op te knappen in de ijskast zijn beland, vindt Van Weert jammer.
“De Sniederslaan is nu vooral een place to buy. Wij zouden willen dat het een place to meet is, ook voor onze jeugd. We zullen als gemeente moeten blijven investeren in ons economisch klimaat, onze infrastructuur en onze bedrijventerreinen, zodat er genoeg belastinginkomsten zijn om voorzieningen zoals BRUIS en straks het nieuwe zwembad te kunnen betalen.”
Door naar fractievoorzitter Joeri van Limpt van de Vrije Hapertse Partij (VHP). Ook hij erkent dat de bomen niet langer tot in de hemel groeien. “Daarom zouden we op sommige gebieden wat minder ambitieus moeten zijn. De VHP is geen groot voorstander van dure uitgaven zoals de tunnel onder de N284 en het zwembad bij de Egyptische Poort. Als zich op zulke grote projecten kostenoverschrijdingen voordoen, tikken die hard aan.” Zou de gemeente de stekker uit de projecten moeten trekken dan? Van Limpt:
“Soms is het beste besluit binnen een project om er op tijd mee te stoppen. Maar wat is op tijd? En ook wij vinden dat Bladel een degelijk zwembad nodig heeft. Maar waarom niet een minder ambitieuze variant? Op die manier speel je misschien wel geld vrij voor de opknapbeurt van de Sniederslaan in Bladel.” Van Limpt ziet zeker ook lichtpuntjes. “Zo zijn we blij met de voorgenomen renovatie van de wielerbaan in Hapert en met de bedragen die gereserveerd zijn voor oude gebouwen in Hapert zoals het voormalige Den Tref en het Tijnplein op de plek waar voorheen het Palet stond.”
Meer doen voor klimaat
Ook PRO5 heeft geen moeite met de begroting voor 2027, vertelt fractievoorzitter Marieke van Gorp. “Het komend jaar hebben we nog geen tekort. Het wordt pas spannend in de jaren daarna, als er tekorten dreigen en we moeilijke keuzes zullen moeten maken.” Van Gorp doelt op de rode cijfers in de jaren 2028 – 2030. Het gemeentebestuur heeft besloten een traject te doorlopen om op de lange termijn de gemeentefinanciën weer op orde te krijgen. Er zijn simpelweg twee opties: minder geld uitgeven (bezuinigen) of meer inkomsten genereren (de lokale belastingen verhogen). Een paar dingen baren PRO5 zorgen.
“Er dreigt nog altijd een bezuiniging op de bibliotheek, terwijl bibliotheken mensen digitaal vaardig maken en expats helpen inburgeren. Niet voor niets hebben Eindhoven en Veldhoven de afgelopen jaren flink in hun bibliotheek geïnvesteerd. We moeten beter voorbereid zijn op extreem weer, zoals heel hoge temperaturen en wateroverlast door forse buien. Dat hoeft echt niet de hoofdprijs te kosten. Stel, de gemeente Bladel geeft bomen weg. Iedere tuin een extra boom, voor verkoeling en de opslag van CO₂. Op die manier dragen we ons steentje bij.”