Pagina opties

Groter

De wolf

De wolf is in de 19e eeuw in Nederland uitgestorven. In 1982 werd de conventie van Bern van kracht en daarmee werd de wolf een beschermde diersoort. Sindsdien rukt de wolf langzaam op vanuit de laatste leefgebieden in Oost-Europa en de bergen van Spanje en Italië. De diersoort wolf wordt in Europees verband nog steeds beschermd. In Nederland gaat dit via de Wet Natuurbescherming.

In 2011 werd voor het eerst weer een wolf gezien in Nederland, en sinds 2015 zijn er steeds vaker wolven meldingen geweest in Nederland. Sinds 2019 is er een wolvenpaar gevestigd op de Veluwe, in hetzelfde jaar zijn hier ook welpen uit voortgekomen. Daarnaast worden regelmatig meldingen gedaan van zwervende wolven. De eerste officiële melding in Brabant was van de wolf ‘Naya’ in begin 2018. Daarnaast is in maart 2020 een wolf op 35 km afstand van Bladel gesignaleerd, in België. Alle waarnemingen in Nederland zijn te vinden op de website www.wolveninnederland.nl.

Alle zwervende wolven zijn op zoek naar een nieuw territorium, met het uiteindelijke doel een roedel te vestigen. Een roedel bestaat uit 2-10 dieren, en heeft een groot leefgebied van circa 250 vierkante kilometer (25.000 ha). Daarbuiten leven rondzwervende jongvolwassen wolven in nog lagere dichtheden, die per nacht 50 km kunnen afleggen. Ter vergelijking: De gemeente Bladel heeft een oppervlakte van 75,62 km², en de Kempengemeenten 441 km2. In onze regio zouden dus twee roedels kunnen leven. Wolven vestigen zich niet alleen in grote natuurgebieden; ze komen ook voor in afwisselende cultuurlandschappen die Nederland biedt. Vooral in het oosten, midden en zuiden van het land lijkt voldoende plek en rust te zijn voor territoriale wolven.

Een wolf eet per dag 3 tot 4 kilo vlees en andere delen van prooidieren. Een roedel van 5 dieren eet dus zo’n 20 kilo per dag (een volwassen ree weegt ca. 30 kg). Dit is gemiddeld, want ze kunnen ook in één keer heel veel eten en dan een week niks. In de dichtstbijzijnde roedel in Duitsland jagen de wolven meestal in hun eentje, en eten vooral reeën (52%), edelherten (24%) en wilde zwijnen (16%). De rest bestaat uit andere wilde dieren, en voor een heel klein deel uit vee (0,8%). Zwervende wolven lijken wat vaker vee te eten. Duitse boeren gebruiken vaak schrikdraad en wolvenhonden om hun vee te beschermen, wat een goed resultaat oplevert.

Is de wolf een bedreiging voor de mens?

Aanvallen van wolven op mensen komen slechts zeer zelden voor. In de periode 1950 – 2000 zijn in heel Amerika, Europa en Rusland 17 mensen door een wolf gedood, waarvan de helft uit de tijd dat er nog hondsdolheid heerste. Door moderne medicijnen en vaccinatiemogelijkheden is  Europa vrij van hondsdolheid en komen dit soort aanvallen niet meer voor. Ter vergelijking: jaarlijks zijn in Nederland ca. 150.000 bijtincidenten door honden. In de periode 1981-2006 waren alleen al in Nederland 29 bijtincidenten door honden met dodelijke afloop.

Wolven zijn bang voor mensen, en om risico’s te vermijden zal een wolf meestal proberen te vluchten voor mensen. Wanneer een wolf in het nauw gedreven wordt kan hij aanvallen om zichzelf te redden. Een andere reden voor wolven om mensen aan te vallen is het voeren van wolven door mensen. Het is bekend dat wolven daarvan na verloop van tijd zo opdringerig kunnen worden dat ze mensen lastig gaan vallen.

Wat te doen als u een wolf ziet?

Mocht u ooit een wolf in het wild tegen komen dan mag u uzelf erg gelukkig prijzen. Wolven worden namelijk zelden gezien. Een wolf is te herkennen aan de volgende kenmerken:

  • Vacht beige tot rossig bruin;
  • Geleidelijk overgaand in grijzige bovenkant, met een onduidelijk donker zadel;
  • Wit rondom de bek;
  • Lange, stevige poten;
  • Dik behaarde, naar beneden hangende rechte staart;
  • Spitse rechtopstaande, naar de top toe iets afgeronde oren;
  • Brede, krachtige kop, waardoor de oren verder uit elkaar staan dan bij een hond;
  • Rechte rug.

Als u een wolf ziet:

  • Respecteer de wolf;
  • Neem langzaam afstand;
  • Houd eventueel de hond aan de lijn;
  • Spreek luid en maak gebaren als de wolf te dichtbij komt;
  • Loop de wolf niet achterna;
  • Voer de wolf niet.

Probeer ook een foto of video te maken en neem zoveel mogelijk kenmerken in je op. Meld uw waarneming zo snel mogelijk via https://www.wolveninnederland.nl/wolf-gezien. Als de wolf weg is, ga dan op zoek naar sporen, maar let op dat u niet op het spoor zelf gaat staan. Let ook op haren in prikkeldraad of aan (doorn)takken. Met behulp van het DNA dat vaak op de haren zit is niet alleen met zekerheid te zeggen of het een wolf was, maar ook van welke populatie hij afstamt. Bekijk het dier in alle rust, probeer een foto of filmpje te maken en wees blij; niet veel mensen hebben wolven gezien. 

Honden in het leefgebied van een wolf worden gezien als indringer en worden verjaagd. Het is dus aan te raden om in het leefgebied van wolven de hond aan de lijn te houden.

Wolf en vee

Waar wolven leven worden dieren gedood. En hoewel wolven de voorkeur voor wilde hoefdieren lijken te hebben, wordt soms ook vee, en dan met name schaap en geit, gegeten. Een middelhoog hekwerk, een beek of sloot, of de nabijheid van een woning vormt voor een wolf geen enkele belemmering. Wat wel helpt is:

  • vee ’s nachts op stal zetten;
  • het plaatsen van een schrikdraadraster om wolven tegen te houden (De vereniging Wolven in Nederland geeft aantal eisen aan waaraan raster moet voldoen);
  • speciale waakhonden (wolfhonden).

De wolf is een beschermde diersoort in Nederland. Daarmee is het ook mogelijk voor het Faunafonds om tegemoetkomingen in schade door wolven te verlenen als zich schade voordoet. Houd daarbij rekening met het volgende:

  • Het dient aannemelijk te zijn, op basis van DNA-analyse, sectie van het kadaver en/of sporenonderzoek, dat de schade veroorzaakt is door een wolf en niet door een andere predator.
  • Schade dient zo spoedig mogelijk gemeld te worden, in ieder geval binnen 24 uur, zodat bemonstering van het kadaver door Faunafonds-consulenten en succesvolle DNA-analyse nog mogelijk is. Dit gaat via het Faunafonds
  • Het kadaver van het prooidier dient ter plaatse op de vondstlocatie te blijven, om eventuele sporen niet uit te wissen
  • Het indienen van een verzoekschrift kan door een digitaal verzoekschrift in te dienen via het Faunafonds.

Handige links: