Pagina opties

Groter
A A

Actieplan de Wolf komt

De wolf is in de 19e eeuw in Nederland uitgestorven. In 1982 werd de conventie van Bern van kracht en daarmee werd de wolf een beschermde diersoort. Sindsdien rukt de wolf langzaam op vanuit de laatste leefgebieden in Oost-Europa en de bergen van Spanje en Italië. De diersoort wolf wordt in Europees verband nog steeds beschermd. In Nederland gaat dit via de Wet Natuurbescherming.

In 2011 werd voor het eerst weer een wolf gezien in Nederland, en sinds 2015 zijn er steeds vaker wolven meldingen geweest in Nederland. Tot nu toe waren dit zwervende wolven, op zoek naar territorium. De meest dichtstbijzijnde melding was de wolf ‘Naya’ in 2017. Deze wolf draagt een zender, kan goed gevolgd worden en lijkt zich nu gevestigd te hebben op een militair oefenterrein bij Leopoldsburg in België, op ca. 40 km van Eersel. Ook in de provincie Drente lijkt een wolf zich permanent te gaan vestigen.

Alle zwervende wolven zijn op zoek naar een nieuw territorium, met het uiteindelijke doel een roedel te vestigen. Een roedel bestaat uit 2-10 dieren, en heeft een territorium van ca. 200 km² (20.000 ha), afhankelijk van de hoeveelheid voedsel. Ter vergelijking: De gemeente Eersel heeft een oppervlakte van 84 km2, en de Kempengemeenten 441 km2. In onze regio zouden dus twee roedels kunnen leven. Wolven vestigen zich niet alleen in grote natuurgebieden; ze komen ook voor in afwisselende cultuurlandschappen die Nederland biedt. Vooral in het oosten, midden en zuiden van het land lijkt voldoende plek en rust te zijn voor territoriale wolven.

Een wolf eet per dag 3 tot 4 kilo vlees en andere delen van prooidieren. Een roedel van 5 dieren eet dus zo’n 20 kilo per dag (een volwassen ree weegt ca. 30 kg). Dit is gemiddeld, want ze kunnen ook in één keer heel veel eten en dan een week niks. In de dichtstbijzijnde roedel in Duitsland jagen de wolven meestal in hun eentje, en eten vooral reeën (52%), edelherten (24%) en wilde zwijnen (16%). De rest bestaat uit andere wilde dieren, en voor een heel klein deel uit vee (0,8%). Zwervende wolven lijken wat vaker vee te eten. Duitse boeren gebruiken vaak schrikdraad en wolvenhonden om hun vee te beschermen, wat een goed resultaat oplevert.

Is de wolf een bedreiging voor de mens?

Aanvallen van wolven op mensen komen slechts zeer zelden voor. In de periode 1950 – 2000 zijn in heel Amerika, Europa en Rusland 17 mensen door een wolf gedood, waarvan de helft uit de tijd dat er nog hondsdolheid heerste. Ter vergelijking: jaarlijks zijn in Nederland ca. 150.000 bijtincidenten door honden. In de periode 1981-2006 waren alleen al in Nederland 29 bijtincidenten door honden met dodelijke afloop

1. Hondsdolheid

Tijdens de laatste fase van deze ziekte verliest een wolf alle angst en gaat als een dolle op pad waarbij hij alles bijt wat hij tegenkomt. Omdat hondsdolheid ook voor mensen dodelijk was, kon een wolf op één dag veel slachtoffers maken. Door moderne medicijnen en vaccinatiemogelijkheden is  Europa vrij van hondsdolheid en komen dit soort aanvallen niet meer voor.

2. Mensen als prooidier

In zeldzame gevallen werden in voorbije eeuwen mensen zelf als prooidier gezien, maar telkens was er sprake van bijzondere omstandigheden en incidentele gevallen. Het aanbod van natuurlijke prooidieren was extreem laag en ook vee was vaak moeilijk te krijgen voor wolven. Soms betrof het ook hybriden van wolf en hond, die geen angst voor de mens vertoonden. Na het doden van die ene wolf of hybride in kwestie, was het probleem verholpen en bleven verdere incidenten uit.

3. Verdediging

Wolven zijn bang voor mensen, en om risico’s te vermijden zal hij meestal proberen te vluchten voor mensen. Wanneer een wolf in het nauw gedreven wordt kan hij aanvallen om zichzelf te redden.

4. Voeren van wolven

Een andere reden voor wolven om mensen aan te vallen is het voeren van wolven door mensen. Uit Amerika is bekend dat wolven daarvan na verloop van tijd zo opdringerig kunnen worden dat ze mensen lastig gingen vallen. Uiteindelijk moesten in Amerika deze opdringerige dieren gedood worden om grotere problemen te voorkomen.

Wat te doen als je een wolf ziet:

Bekijk het dier in alle rust, probeer een foto of filmpje te maken en wees blij, niet veel mensen hebben wolven gezien. De kans om in Nederland een wolf in het wild tegen te komen is heel erg klein. Voor het geval dat toch zo zou zijn, kun je de volgende adviezen opvolgen:

  • respecteer de wolf
  • neem langzaam afstand
  • houd eventueel de hond aan de lijn
  • als de wolf te dichtbij komt, ga luid spreken en gebaren maken
  • loop de wolf niet achterna
  • voer de wolf niet 

Honden in het leefgebied van een wolf worden gezien als indringer en worden verjaagd. Het is dus aan te raden om in het leefgebied van wolven de hond aan de lijn te houden. De vereniging Wolven in Nederland verzamelt waarnemingen van wolven en verzoekt dan ook om waarnemingen te melden via de website: Wolven in Nederland.

Wat te doen als vee aangevallen is?

De wolf is een beschermde diersoort in Nederland. Daarmee is het ook mogelijk voor het Faunafonds om tegemoetkomingen in schade door wolven te verlenen als zich schade voordoet. Hou daarbij rekening met het volgende:

  • Het dient aannemelijk te zijn, op basis van DNA-analyse, sectie van het kadaver en/of sporenonderzoek, dat de schade veroorzaakt is door een wolf en niet door een andere predator.
  • Schade dient zo spoedig mogelijk gemeld te worden, in ieder geval binnen 24 uur, zodat bemonstering van het kadaver door Faunafonds-consulenten en succesvolle DNA-analyse nog mogelijk is. Dit gaat via het Faunafonds
  • Het kadaver van het prooidier dient ter plaatse op de vondstlocatie te blijven, om eventuele sporen niet uit te wissen
  • Het indienen van een verzoekschrift kan door een digitaal verzoekschrift in te dienen via het Faunafonds.

Hoe kan vee beschermd worden?

Waar wolven leven worden dieren gedood. En hoewel wolven de voorkeur voor wilde hoefdieren lijken te hebben, wordt soms ook vee, en dan met name schaap en geit, gegeten. Een middelhoog hekwerk, een beek of sloot, of de nabijheid van een woning vormt voor een wolf geen enkele belemmering. Wat wel helpt is:

  • vee ’s nachts op stal zetten;
  • het plaatsen van een schrikdraadraster om wolven tegen te houden (De vereniging Wolven in Nederland geeft aantal eisen aan waaraan raster moet voldoen);
  • speciale waakhonden (wolfhonden)

Handige links: