Pagina opties

Groter
RSS

Eikenprocessierups (06-04-2020)

De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder. Doordat het klimaat verandert, voelt de rups zich steeds beter thuis in Nederland. Het afgelopen jaar was er een enorme plaagdruk van deze rups in gemeente Bladel en omstreken. De brandharen van de rups veroorzaken veel klachten. Op deze pagina kunt u lezen wat de gemeente Bladel doet om de rups te bestrijden en ook kunt u een melding doen van gesignaleerde rupsen.

Gezondheidsklachten

De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder die haar eitjes graag in de toppen van de eikenboom legt. Vanaf half april tot begin mei komen deze eitjes uit. Na een aantal vervellingen, komen de rupsen in groepen samen. Ze vormen dan grote nesten op de stam van de boom. Na drie keer vervellen krijgen de rupsen brandharen. Deze brandharen veroorzaken gezondheidsklachten zoals jeuk, bultjes of oogklachten.

Heeft u klachten? Probeer dan het volgende:

  • probeer zo min mogelijk te wrijven of krabben, dit verergert de klachten;
  • spoel de huid en ogen zoveel mogelijk met lauw water;
  • ga met een strip plakband over de huid. Zo kunt u proberen de meeste brandharen van de huid verwijderen;
  • de meeste klachten gaan binnen 2 weken vanzelf over;
  • bel uw huisarts bij oogklachten als spoelen niet helpt;
  • bel ook met uw huisarts als u steeds dikkere lippen, tong of oogleden krijgt of benauwdheid ervaart.

Melden

Via het klacht en meldpunt van de gemeente kunt u ons laten weten waar de eikenprocessierups zit. Geef de locatie zo duidelijk mogelijk door. Dit kunt u doen door een huisnummer of door het nummer van de dichtstbijzijnde lantaarnpaal te vermelden. Op deze manier kunnen we de meldingen zo goed mogelijk in kaart brengen. Het is fijn als u ook uw telefoonnummer doorgeeft; wij kunnen dan contact met u opnemen als het nest niet gevonden wordt.

Bestrijding

Zodra de rupsen nesten gaan vormen worden de rupsen weggezogen. We proberen de nesten zo efficiënt mogelijk weg te zuigen. Het kan dus gebeuren dat we een bepaalde route rijden langs alle nesten; niet elke melding wordt in dat geval direct afgehandeld. Wel proberen we ervoor te zorgen dat er meerdere teams inzetbaar zijn. Kwetsbare gebieden zoals fietspaden, scholen, speelterreinen, sportparken en druk bezochte locaties krijgen voorrang.

Preventieve bestrijding

Voor het eerst dit jaar gaan we de rupsen preventief bestrijden. Dit gebeurt met Xentari. Xentari is een biologisch middel; bacteriën worden hierbij op de jonge blaadjes gespoten.

Het liefst voeren we de behandeling eind april uit. Om een beter resultaat te krijgen worden de bomen na een aantal weken nog een keer met Xentari bespoten. Door weersomstandigheden kan deze tijdsindeling enigszins veranderen.

Aan de hand van gegevens van vorig jaar zijn de locaties bepaald. Niet overal wordt deze wijze van bestrijding toegepast. De reden hiervoor is dat er in de gemeente gebieden zijn waar geen bestrijding plaats mag vinden in verband met de aanwezigheid van beschermde vlinder- en insectensoorten.

Geen garantie tot succes

Preventieve bestrijding is heel nauwkeurig werk; we kunnen dus geen garantie tot succes geven. De juiste weersomstandigheden tijdens de behandeling zijn erg belangrijk: bij teveel wind komt het middel niet op de blaadjes terecht, bij regen spoelt het middel te snel van de blaadjes af.

Omdat het ’s avonds en ’s nachts vaker windstil is, is de kans op succes in deze periodes het grootst. We proberen dus zoveel mogelijk preventieve bestrijding ’s avonds en ’s nachts toe te passen.

Geluidsoverlast

Het middel wordt met een boomnevelspuit in de bomen gespoten. Omdat het vaak om grote bomen gaat, is er veel kracht nodig om de kruin van de boom te bereiken. Zeker in de bebouwde kom kan dit erg hard klinken en leiden tot geluidsoverlast. We vragen hier voor alvast uw begrip.

Wat doet de gemeente nog meer aan preventie?

Door de klimaatverandering verandert de natuur. Zomers en winters worden steeds warmer, waardoor we steeds meer te maken krijgen met soorten die van oorsprong vooral in Zuid-Europa voorkomen. De eikenprocessierups is er één van.

Het bomenbestand van de gemeente bestaat voor een derde uit zomereiken. Deze staan vaak in laanstructuren naast wegen. Er is hier onvoldoende leefruimte voor de natuurlijke vijand van de eikenprocessierups.

In het najaar van 2019 hebben we op een groot aantal locaties een bloembollenmengsel gepoot waar de natuurlijke vijand van de rups op af komt.

Om een goed ecosysteem te krijgen, is het ook belangrijk dat de juiste manier van bermbeheer wordt toegepast. In het verleden werden de bermen 2 keer per jaar kort gemaaid. In 2019 zijn voor een groot gedeelte de bermen maar 1 keer gemaaid en daar waar het mogelijk was, is helemaal niet gemaaid. Hierdoor krijg je een vegetatie in de bermen die bijdraagt aan een beter ecosysteem.

Daarnaast wordt er momenteel onderzoek gedaan naar de kruidenvegetatie van de bermen. Aan de hand van deze uitslag wordt een nieuwe vorm van bermbeheer toegepast, waarbij het de bedoeling is om meer biodiversiteit in de bermen te krijgen.

Ook diverse vogelsoorten, zoals meesjes, spreeuwen en kauwen, zijn een natuurlijke vijand voor de eikenprocessierups. Op verschillende locaties hebben we daarom mezenkastjes gehangen. Een meesje zit graag in een omgeving met veel struiken, waardoor het geen zin heeft om in een eikenlaan kastjes te hangen. Aangezien deze niet bewoond zullen worden, hebben we er hier dan ook geen gehangen.

Met deze preventieve maatregelen proberen we het evenwicht te herstellen en de natuurlijke vijanden te stimuleren.

Wat kunt u zelf doen?

Meesjes zitten graag een bebouwde omgeving met veel struiken. Als u zelf nestkastjes ophangt in uw tuin, zult u zien dat deze heel snel bewoond worden door een meesje.

Door het poten van bepaalde soorten bloembollen en het planten van vaste planten, verbetert u de biodiversiteit in de tuin en dus ook het ecosysteem. Dit draagt weer bij aan een betere leefomgeving voor natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups.

Meer informatie

Voor meer informatie over gezondheidsklachten verwijzen wij u graag door de website van GGD Brabant-Zuidoost. Ook op de website www.oakie.info kunt u veel informatie vinden. De GGD Brabant-Zuidoost heeft de website Oakie ontwikkeld rondom het thema ‘Eikenprocessierups’. Inwoners, huisartsen, maar ook scholen en kinderdagverblijven kunnen hier aanvullende informatie vinden hoe ze hier mee om moeten gaan.

Het Kennisplatform Eikenprocessierups is een samenwerkingsverband in opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). Het Kennisplatform is er voor het verminderen en voorkomen van overlast veroorzaakt door processierupsen in Nederland. Zij hebben hun informatie gebundeld op de website www.processierups.nu.